Odyseja - geneza
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Kwestia powstania i autorstwa „Odysei” od wielu wieków stanowi źródło dyskusji teoretyków i badaczy literatury. Już starożytni przypisywali autorstwo dwu najwybitniejszych greckich eposów: „Iliady” i „Odysei” Homerowi – niewidomemu śpiewakowi i recytatorowi legend, pochodzącemu najprawdopodobniej z Chios z starożytnej Jonii bądź też ze Smyrny w Azji Mniejszej, na co miał wskazywać dialekt joński, w którym powstały oba dzieła.

Po raz pierwszy teorię o Homerze jako autorze „Odysei’” zanegowali w epoce hellenistycznej dwaj filozofowie, Ksenon i Hellanikos, którzy – opierając swoje założenia na różnicach pomiędzy eposami – przypisali pieśniarzowi autorstwo wyłącznie „Iliady”.

Wiek XVIII przyniósł kolejny spór o autorstwo „Iliady” i „Odysei”, określany mianem kwestii homeryckiej. W roku 1715 F. Hedelin D’Aubignac postawił tezę, że Homer nigdy nie istniał, a obydwa eposy powstały na drodze łączenia drobniejszych rapsodii, układanych przez wędrownych śpiewaków i przekazywanych w formie ustnej przez wiele wieków, a następnie spisanych i zredagowanych przez Pizystrata w VI wieku p.n.e.

Dyskusja, zapoczątkowana przez D’Aubignaca, ciągnęła się przez wiek XIX, przeradzając się w spór o to, czy oba utwory są tworami indywidualnego poety czy też są dziełem wielu autorów. Ówcześni teoretycy i badacze eposów podzielili się na trzy obozy. Pluraliści byli zwolennikami twierdzenia, że „Iliada” i „Odyseja” stanowią swoiste zlepki dawnych pieśni. Unitaryści głosili teorię, iż twórcą obu dzieł jest ten sam autor. Natomiast separatyści uważali, że „Iliada” i „Odyseja” są, co prawda, jednolitymi pod wieloma względami utworami, lecz mają różnych twórców. Aktualnie, w oparciu o szczegółową analizę kompozycji, stylu i języka obu eposów, przeważa pogląd, iż ich autorem jest ta sama osoba.

Trudność sprawia również ustalenie choćby przybliżonej daty powstania „Odysei”, która przetrwała do czasów współczesnych w głównym zarysie i w formie, w jakiej powstała. Badacze przypuszczają, że tekst epopei w czasach, gdy funkcjonował w przekazie ustnym, ulegał rozmaitym modyfikacjom, czynionym przez kolejnych recytatorów, a następnie kopistów. Przyjmuje się, że „Odyseja” jest kontynuacją „Iliady”, na co wskazuje wykorzystanie motywu wojny trojańskiej i postacie głównych bohaterów, występujących zarówno w „Odysei”, jak i w „Iliadzie”. To z kolei datuje powstanie dzieła na wiek VIII p.n.e. przy założeniu, że „Iliada” powstała w połowie wieku IX p.n.e. Zakłada się również, że „Odyseja” powstała przed dziełami Hezjoda, które w wielu miejscach powielają bądź też naśladują motywy, wykorzystane przez Homera w opowieści o tułaczce Odyseusza.

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Charakterystyka Odyseusza
2  Wędrówka Odyseusza
3  Kompozycja i artyzm Odysei



Komentarze
artykuł / utwór: Odyseja - geneza






    Tagi: